Konieczność suplementacji diety ptaków preparatami elektrolitowymi w okresie wysokich temperatur powietrza wydaje się być na dzień dzisiejszy bezdyskusyjna. Każdy kto doświadczył na swojej fermie stresu cieplnego, wie że związane z nim objawy i skutki mają istotny wpływ na końcowe wyniki produkcyjne, a w skrajnych sytuacjach mogą powodować znaczne straty wywołane licznymi upadkami.

Zapobieganie skutkom stresu cieplnego, oprócz działań zootechnicznych, opiera się głównie na stosowaniu witamin: C, A, E, a także betainy, elektrolitów oraz substancji energetycznych. O ile podawanie witamin nie nastręcza większych problemów ani ryzyka o tyle suplementacja preparatami elektrolitycznymi może przynieść odwrotny skutek do zamierzonego.

Na rynku mamy obecnie szeroką gamę produktów zarówno w formie sypkiej jak również płynnej i coraz częściej stajemy przed wyborem której formy użyć. Z doświadczeń własnych oraz naszych klientów wiemy, że formy sypkie są bardziej efektywne, natomiast formy płynne są chętniej stosowane przez hodowców.

Taki stan rzeczy wynika z właściwości organoleptycznych tych produktów oraz słusznej preferencji hodowców do stosowania preparatów płynnych, których łatwość dozowania, kolor i zapach jest bezdyskusyjnym atutem. Sypkie formy natomiast często nie posiadają zapachu czy koloru jednak ich kuszącą klientów właściwością jest stężenie substancji czynnych, często nawet dziesięciokrotnie większe niż w preparatach płynnych. Niesie to za sobą zarówno korzyści jak i utrudnienia. Z jednej strony za preparat sypki płacimy mniej otrzymując jednocześnie większą ilość substancji aktywnych, z drugiej strony można się spotkać z przypadkami przedawkowania i ich konsekwencjami. Utrudnieniem w podawaniu produktów sypkich jest również niewielka ilość osadu pojawiającego się po rozpuszczeniu w wodzie co jest naturalną konsekwencją ich wysokiego stężenia. Preparaty płynne są bezpieczniejsze w użyciu przez niedoświadczone osoby i łatwiej rozpuszczalne co usprawnia ich stosowanie. Zatem , którą formę preparatu wybrać?

Jeśli producent nie przedstawia konkretnych zaleceń, najlepiej stosować preparaty w formie płynnej u młodych ptaków, u których szybciej dochodzi do zaburzeń elektrolitowych zarówno w kierunku niedoboru jak i nadmiaru, natomiast preparaty w formie sypkiej warto stosować u ptaków dorosłych, u których substancje aromatyczne i barwiące są mniej istotne w porównaniu z wysokim zapotrzebowaniem na właściwe elektrolity.

Jednak, aby suplementacja preparatami elektrolitowymi przyniosła zamierzony efekt, nadrzędną regułą jest - niezależnie od ich formy, podawanie w niskich dawkach przez dłuższy czas.

Pozwoli to ptakom na właściwą absorpcję elektrolitów w jelitach i zapobiegnie wystąpieniu problemów takich jak:

• pogłębienie syndromu „mokrej ściółki” (źle zbilansowany skład preparatu lub zbyt wysoka dawka),
• zaburzenie pobierania wody i paszy (zbyt wysoka dawka, niskiej jakości surowce),
• biegunka, zaburzenia funkcjonowania nerek (jednoczesne podawanie elektrolitów i preparatów zakwaszających).

Aby uniknąć powyższych sytuacji należy przestrzegać kilku prostych zasad:

1. Podawać preparaty elektrolitowe w niższych dawkach przez dłuższy czas.
2. Nie łączyć w jednym podaniu preparatów elektrolitowych z zakwaszającymi i mineralnymi.
3. Ściśle przestrzegać dawkowania sugerowanego przez producenta.

4. Nie łączyć w jednym podaniu różnych produktów elektrolitowych.
5. Stosować sprawdzone produkty wysokiej jakości.

Mam nadzieję, że ta krótka praktyczna informacja pozwoli Państwu bardziej świadomie stawić czoło nadchodzącym upałom i ponieść jak najmniejsze starty. Ze swojej strony zachęcam również do stosowania sprawdzonych sypkich preparatów OSMOZAN i OSMOZAN anisi oraz nowej płynnej receptury OSMOZAN liquid.

lek. wet. Michał Jankowski

Publikacja PD 06/2011